Noordelijke Elfstedenvaarroute
Voorbereiding: 2008-2010
Uitvoering: 2010–2013
Het varen van de Elfstedenroute is voor velen een langgekoesterde wens. Het lastige deel ligt tussen Berltsum (Berlikum) via Bartlehiem naar Leeuwarden: ‘de hel van het Noorden’. Dit laatste stuk wordt momenteel bevaarbaar gemaakt naar een diepgang van 1.30 meter en een doorvaarthoogte van ongeveer 2.40 meter. Het project beoogt meer recreatie en toerisme naar het gebied te trekken, zonder daarbij de aandacht voor de natuur en het landschap uit het oog te verliezen. De gemeenten het Bildt, Ferwerderadiel, Leeuwarden, Leeuwarderadeel, Menaldumadeel en Tytsjerksteradiel, de provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân werken samen aan deze vaarroute. De verwachting is dat de route voor de zomer van 2013 bevaarbaar is. Pleziervaartuigen kunnen dan ook de finish op de Bonkefeart halen. Voor de liefhebbers van het bevroren water geldt natuurlijk ook dat ‘de hel van het Noorden’ een stuk minder lastig wordt. Zij hebben op dit traject minder ‘kopzorgen’ vanwege de nieuwe, hogere bruggen. Naast het bevaarbaar maken van de route worden in het gebied recreatieve voorzieningen gerealiseerd in het kader van het project ‘Regio in actie’. Dit zijn afmeervoorzieningen, haveninrichtingen, fietsvoorzieningen en nieuwe vaarroutes naar de dorpen.
Eind september 2011 zijn opnieuw werkzaamheden aan de Noordelijke Elfstedenvaarroute van start gegaan. Tot juli 2012 wordt er gewerkt op drie trajecten in de vaarweg:
- Ten noorden van de sluis Wier tot en met camping de Blikvaart
- Van Vrouwbuurstermolen tot de sluis Alde Leie
- Vanaf de provinciale weg (Stiens-Holwert) bij Feinsum tot Bartlehiem
De vaarweg wordt geheel afgesloten waardoor de dorpen en de haven van Feinsum en Alde Leie per boot niet bereikbaar zijn. Voor een overzicht van de werkzaamheden aan de Noordelijke Elfstedenvaarroute klik hier.
Vanaf half augustustus 2012 start het laatste deel van de werkzaamheden tot de zomer van 2013. Opnieuw wordt de vaarweg verbreed en verdiept. Dit keer op de trajecten: camping de Blikfaart tot Vrouwbuurstermolen en van Alde Leie tot Feinsum.
Oppepper voor de natuur
Naast de realisatie van een vaartraject van 35 kilometer, krijgt de natuur een oppepper. Het ecosysteem van de watergangen in een flink deel van Noordwest Fryslân wordt verbeterd door het aanbrengen van ecoduikers en vistrappen, robuuste natuurvriendelijke oevers en plasdraszones. Daarnaast vinden er natuurmaatregelen plaats nabij en in de door Staatsbosbeheer beheerde natuurgebieden langs de Blikfaart (Wiersylster Rak) en de Feinsumer Feart (Wide Mar bij Stiens). Deze worden grotendeels gefinancierd vanuit het Waddenfonds.
Bij de Blikfaart en het Wiersylster Rak worden de bestaande losse Staatsbosbeheer gebieden, dankzij grondaankopen en herinrichting door het Natuur Plus-project van de Noordelijke Elfstedenvaarroute en de Provincie Fryslân, nu een flink natuurgebied van in totaal ruim 80 ha. De maatregelen richten zich ook hier op een verhoging van het waterpeil die de natuur ten goede komt. De nieuwe stuwen worden passeerbaar voor vissen en de oevers worden afgevlakt en verbreed, zodat er ondiepten ontstaan. De maatregelen zijn gericht op onder andere vissen, weidevogels en de Lepelaar kan mee profiteren. De verwachting is dat er geen negatieve effecten van de extra vaartuigen optreden. Er ontstaat een goed leefgebied voor de vele weidevogels die de Friese klei rijk is. En iedereen kan meegenieten, want langs de vaarroute komen vogelkijkschermen.
Natuur Plus
Binnen het project Noordelijke Elfstedenvaarroute wordt ook nagedacht over natuurontwikkeling. Met het project Natuur Plus wordt door het aanbrengen van ecoduikers, vistrappen en natuurlijke oevers het water-ecosysteem in Noordwest Fryslân verbeterd. Ook bestaande natuurgebieden worden zo versterkt. De verbeteringen van Natuur Plus gaan bij de Noordelijke Elfstedenvaarroute waar mogelijk samen met de verbreding en verdieping van de vaarweg.

