Noordelijke Elfstedenvaarroute

Voorbereiding: 2008-2010
Uitvoering: 2010–2013

Is afgerond.

Het varen van de Elfstedenroute is voor velen een langgekoesterde wens. Het lastige deel ligt tussen Berltsum (Berlikum) via Bartlehiem naar Leeuwarden: ‘de hel van het Noorden’. Dit laatste stuk is nu bevaarbaar gemaakt naar een diepgang van 1.30 meter en een doorvaarthoogte van ongeveer 2.40 meter. Het project beoogt meer recreatie en toerisme naar het gebied te trekken, zonder daarbij de aandacht voor de natuur en het landschap uit het oog te verliezen. De gemeenten het Bildt, Ferwerderadiel, Leeuwarden, Leeuwarderadeel, Menaldumadeel en Tytsjerksteradiel, de provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân werkten samen aan deze vaarroute. De route is nu bevaarbaar. Pleziervaartuigen kunnen dan ook de finish op de Bonkefeart halen. Voor de liefhebbers van het bevroren water geldt natuurlijk ook dat ‘de hel van het Noorden’ een stuk minder lastig is. Zij hebben op dit traject minder ‘kopzorgen’ vanwege de nieuwe, hogere bruggen. Naast het bevaarbaar maken van de route zijn in het gebied recreatieve voorzieningen gerealiseerd in het kader van het project ‘Regio in actie’. Dit zijn afmeervoorzieningen, haveninrichtingen, fietsvoorzieningen en nieuwe vaarroutes naar de dorpen.

Laatste werkzaamheden ook afgerond
In september 2012 zijn de laatste werkzaamheden aan de Noordelijke Elfstedenvaarroute van start gegaan en inmiddels afgerond. Er is aan twee trajecten gewerkt: vanaf de camping de Blikvaart tot aan Vrouwbuurstermolen en vanaf de sluis Alde Leie tot en met Feinsum. Het werk bestond uit, baggeren, verbreden en verdiepen van de vaarweg en de aanleg van (natuurvriendelijke)oevers en aanlegvoorzieningen. Ook is de laatste brug van de route, aan de Súdhoekstermiddelwei, opgehoogd. Tijdens  de werkzaamheden was de vaarweg  afgesloten. Hierdoor waren de dorpen en de haven van Feinsum en Alde Leie per boot niet bereikbaar. De route is volledig bevaarbaar voor pleziervaartuigen met een maximale diepgang van 1.30 meter en een hoogte van ongeveer 2.40 meter.

Voor een overzicht van de werkzaamheden aan de Noordelijke Elfstedenvaarroute klik hier.

Noordelijke Elfstedenvaarroute Noordelijke Elfstedenvaarroute Noordelijke Elfstedenvaarroute

Oppepper voor de natuur
Naast de realisatie van een vaartraject van 35 kilometer, heeft de natuur een oppepper gekregen. Het ecosysteem van de watergangen in een flink deel van Noordwest Fryslân is verbeterd door het aanbrengen van ecoduikers en vistrappen, robuuste natuurvriendelijke oevers en plasdraszones. Daarnaast vonden er natuurmaatregelen plaats nabij en in de door Staatsbosbeheer beheerde natuurgebieden langs de Blikfaart (Wiersylster Rak) en de Feinsumer Feart (Wide Mar bij Stiens). Deze worden grotendeels gefinancierd vanuit het Waddenfonds.

Bij de Blikfaart en het Wiersylster Rak zijn de bestaande losse Staatsbosbeheergebieden, dankzij grondaankopen en herinrichting door het Natuur Plus-project van de Noordelijke Elfstedenvaarroute en de Provincie Fryslân, nu een flink natuurgebied geworden. De recente herinrichting van de natuurgebieden werpen hun vruchten af. In plaats van vier kleine snippers ligt daar nu een weidevogelgebied van ruim 80 hectare. Wat dat betekent voor weidevogels blijkt wel uit de reacties van de plaatselijke vrijwilligers Willem Mud en Epie Mulder. Zij inventariseren al jaren een deel van dit gebied. ”Een bijzonder jaar, wat een water, perfect! Dit jaar een stijging van bijna twintig broedparen." Daarnaast is opvallend dat alle broedparen langer in het gebied bleven dan voorgaande jaren.

De maatregelen richtten  zich hier ook op een verhoging van het waterpeil die de natuur ten goede komt. De nieuwe stuwen zijn passeerbaar voor vissen en de oevers zijn afgevlakt en verbreed, zodat er ondiepten ontstaan. De maatregelen zijn gericht op onder andere vissen en weidevogels en de lepelaar kan mee profiteren. De verwachting is dat er geen negatieve effecten van de extra vaartuigen optreden. Er is een goed leefgebied voor de vele weidevogels ontstaan die de Friese klei rijk is. En iedereen kan meegenieten, want langs de vaarroute staan vogelkijkschermen.

Natuur Plus
Binnen het project Noordelijke Elfstedenvaarroute is veel aandacht voor natuurontwikkeling. Met het project Natuur Plus is door het aanbrengen van ecoduikers, vistrappen en natuurlijke oevers het water-ecosysteem in Noordwest Fryslân verbeterd. Ook bestaande natuurgebieden zijn versterkt. De verbeteringen van Natuur Plus zijn bij de Noordelijke Elfstedenvaarroute waar mogelijk samen gegaan met de verbreding en verdieping van de vaarweg.