Waarom mitigerende maatregelen?

Het Friese Merenproject heeft als doel om Fryslân als watersportgebied nog aantrekkelijker maken en daarmee de Friese economie te stimuleren. Het project is in 2000 gestart en stopt op 31 december 2015. Het doel van Het Friese Merenproject is om meer (boot)toeristen te trekken. Dat betekent dat het drukker wordt in de beschermde natuurgebieden binnen het Merengebied. De kans op verstoring van watervogels is daardoor aanwezig. Daarom neemt de provincie natuurmaatregelen. Het nemen van verzachtende natuurmaatregelen wordt mitigatie genoemd.

Een mogelijkheid om de verstoring te beperken is het realiseren van extra watergebieden voor de (water)vogels. Het programmateam Merengebied, verantwoordelijk voor de uitvoering van de mitigatieopgave van Het Friese Merenproject, heeft gronden aangewezen die geschikt zijn voor compenserende en/of mitigerende maatregelen. Er is een duidelijke wens om deze gronden in eigendom te verkrijgen, dan wel (gedeeltelijk) voor de natuur in te zetten door middel van afspraken met de huidige eigenaren. De boer wordt dan in feite natuurbeheerder.

Daarnaast heef het programmateam gronden aangewezen die mogelijk geschikt kunnen zijn voor mitigerende en/of compenserende maatregelen. Dit zijn de gebieden die direct grenzen aan N2000 gebieden en bedoeld zijn om de natuurgebieden “robuuster” te maken.  

Mitigerende maatregelen
De compenserende en/of mitigerende maatregelen zijn gericht op het aanleggen van extra watergebieden voor vogels. Daarvoor wil de provincie 55 hectare aan gronden, direct grenzend aan Natura 2000, inrichten. De grens van de Natura 2000-gebieden ligt vaak op de oever. Hierdoor is het moeilijk om extra water te realiseren binnen de Natura2000 grenzen. Het realiseren van extra water is wel goed mogelijk in de percelen net buiten die natuurbegrenzing.

Optie Argrarisch Medegebruik
De voorziene compenserende/mitigerende maatregelen kunnen meestal worden uitgevoerd zonder dat de provincie de percelen daadwerkelijk aankoopt. In zo'n situatie kan een kwalitatieve verplichting worden opgelegd en blijft de huidige eigenaar zijn of haar eigendom behouden. Een kwalitatieve verplichting betekent dat iemand, in dit geval de eigenaar, iets niet mag doen of moet dulden op zijn of haar eigendom.

In een kwalitatieve verplichting kan beschreven worden welke inrichting (compenseren en/of mitigerende maatregelen) wordt verwacht/afgesproken en op welke wijze dit beheerd moet worden. De afspraken gelden ook voor opvolgende eigenaren, het is een eeuwigdurende verplichting.  

Het mogelijke gebruik van een kwalitatieve verplichting is gekoppeld aan de (on)mogelijkheden van agrarisch medegebruik. De gebruiksmogelijkheden van deze percelen nemen af. De verminderde gebruiksmogelijkheden van de percelen is een grondslag voor een financiële compensatie. Planologisch verandert er niets, de grond blijft agrarisch bestemd. Omdat de agrarische bestemming blijft behouden, kunnen de percelen door de agrariërs nog altijd betrokken worden in de bedrijfsvoering.